Anti-Boost: 296.416 Tài Khoản Và Cuộc Chiến Giữ Lại Tính Toàn Vẹn Của Bảng Xếp Hạng VALORANT Lẫn League Of Legends

3 giờ sáng giờ Seoul. Tôi ngồi trước hai màn hình, vừa theo dõi một trận đấu xếp hạng của VALORANT, vừa mở song song bảng theo dõi của một trận đấu xếp hạng League of Legends. Cả hai tài khoản đều đang leo hạng với tốc độ khiến tôi phải dừng lại. Một tài khoản từ Bạch Kim lên Kim Cương trong 46 giờ. Một tài khoản khác từ Vàng lên Bạch Kim trong một đêm. Điều khiến tôi chú ý không phải là tốc độ. Điều khiến tôi chú ý là kỹ năng cơ học. Người chơi đứng sau những tài khoản đó không di chuyển giống một người đang ở đúng trình độ của mình. Họ di chuyển như một người đang chơi ở một bậc thấp hơn hai hoặc ba cấp so với thực lực thật.

Tôi ghi lại từng trận. Tôi ghi lại số phút thi đấu, số mạng hạ gục, chỉ số hỗ trợ, tỷ lệ thắng, và tốc độ leo hạng. Sau hai tuần theo dõi, tôi có một danh sách gồm hơn 200 tài khoản có dấu hiệu tương tự. Đó là lần đầu tiên tôi nhận ra rằng thứ tôi đang làm không còn thuần túy là phân tích dữ liệu thi đấu. Tôi đang chạm vào một phần khác của ngành esports — phần không nằm trên sân thi đấu chính thức, mà nằm ở tầng sâu hơn: bảng xếp hạng trực tuyến.

Và đó chính là lúc thông tin về Anti-Boost của Riot Games xuất hiện. Anti-Boost là hệ thống thực thi tự động của Riot Games, được thiết kế để phát hiện và xử phạt hành vi thao túng thứ hạng — trong đó có cày thuê, mua bán tài khoản, cố ý hạ hạng và lợi dụng tài khoản phụ để leo hạng. Đây không phải là một bản cập nhật cân bằng tướng. Đây không phải là một thay đổi trong hệ thống giải đấu chuyên nghiệp. Đây là một tuyên bố quản trị. Và nó đáng để tôi dành thời gian phân tích nghiêm túc.

Theo thông tin mà Riot Games công bố, hệ thống Anti-Boost đã xử lý 296.416 tài khoản có hành vi thao túng thứ hạng trong cả VALORANT lẫn League of Legends. Con số đó được trình bày như một tổng lũy kế, không có phân tách theo từng tựa game, không có phân tách theo khu vực, và không có mốc so sánh với giai đoạn trước. Khi bảng số không nói dối, trái tim tôi mới bắt đầu nghe. Nhưng khi bảng số không đầy đủ, tôi phải đọc nó bằng một thái độ khác — thái độ của một người đã quen với việc phân biệt giữa dữ liệu thật và dữ liệu được trình bày.

Tôi không viết bài này để kết luận rằng Riot đang làm tốt hay làm chưa tốt. Tôi viết bài này để đặt hệ thống đó vào một khung phân tích mà tôi có thể tái sử dụng. Bởi vì hành vi cày thuê không phải là một hiện tượng mới. Nó là một nền kinh tế ngầm có cấu trúc, có cung, có cầu, có giá, có rủi ro, và có tỷ lệ tái phạm. Và mọi nền kinh tế ngầm đều có thể được đo lường — nếu chúng ta chọn đúng biến số.

Bối cảnh ở đây quan trọng hơn vẻ ngoài của nó. Trong 5 năm gần đây, tôi theo dõi sự dịch chuyển của toàn bộ hệ sinh thái xếp hạng trực tuyến. Bảng xếp hạng không chỉ là nơi người chơi giải trí. Nó là đầu vào của một chuỗi giá trị lớn hơn nhiều. Các học viện tuyển trạm nhìn vào thứ hạng cao để tìm tuyển thủ trẻ. Các đội tuyển chuyên nghiệp nhìn vào chỉ số leo hạng để đánh giá tiềm năng. Các nhà tài trợ nhìn vào số lượng người chơi hoạt động hằng ngày để định giá hợp đồng. Và các nền tảng cá cược nhìn vào tính minh bạch của kết quả trận đấu xếp hạng để xây dựng các loại kèo phụ.

Khi một tài khoản được cày thuê lên hạng, nó không chỉ làm hỏng trải nghiệm của chín người chơi khác trong một trận đấu. Nó làm hỏng một chuỗi tín hiệu. Nó bơm vào hệ thống một điểm dữ liệu sai — một người chơi trông có vẻ ở trình độ cao nhưng thực chất không phải vậy. Và nếu điểm dữ liệu sai đó được nhân lên hàng trăm nghìn lần, hệ thống tuyển trạm bắt đầu đọc sai bản đồ tài năng của cả một khu vực.

Tôi đã từng tham gia vào một dự án đánh giá tài năng trẻ cho một tổ chức esports nhỏ tại Seoul. Chúng tôi dùng thứ hạng xếp hạng như một bộ lọc sơ cấp. Chúng tôi lọc ra những tài khoản nằm trong top 0,5 phần trăm của máy chủ. Sau đó, chúng tôi xem lại các trận đấu của họ. Trong một đợt, chúng tôi phát hiện ra rằng gần 12 phần trăm trong số các tài khoản mà chúng tôi đưa vào danh sách rút gọn có dấu hiệu được cày thuê. Không phải tất cả đều rõ ràng. Nhưng đủ để chúng tôi phải viết lại toàn bộ quy trình sàng lọc.

Đó là lý do tôi quan tâm đến Anti-Boost. Không phải vì tôi muốn tranh cãi với Riot. Mà vì tôi muốn hiểu liệu hệ thống này có thực sự tạo ra một bảng xếp hạng sạch hơn hay không.

Bây giờ, hãy đi vào phần cốt lõi. Tôi sẽ mổ xẻ hệ thống Anti-Boost thành bốn tầng xử phạt mà Riot công bố, cùng với một mô hình trách nhiệm mở rộng mà tôi cho là điểm nhạy cảm nhất của toàn bộ chính sách này.

Tầng thứ nhất là tầng phát hiện và khôi phục. Khi hệ thống phát hiện một tài khoản có hành vi thao túng thứ hạng, Riot sẽ hủy toàn bộ điểm xếp hạng và phần thưởng có được từ hành vi gian lận. Tài khoản được đưa trở về thứ hạng ban đầu trước khi bị can thiệp. Ngoài ra, tài khoản có thể bị tạm khóa trong một khoảng thời gian. Đây là tầng xử lý phổ biến nhất, và nó mang tính chất khôi phục nhiều hơn là trừng phạt. Nó giống như việc xóa đi một vết bẩn trên bảng điểm hơn là việc đuổi người chơi ra khỏi sân.

Tầng thứ hai là tầng leo thang. Nếu một tài khoản tái phạm, thời gian khóa tài khoản sẽ tăng lên theo từng lần vi phạm. Đây là một thiết kế quan trọng, bởi vì nó thừa nhận một thực tế rằng tỷ lệ tái phạm là khác không. Nếu tỷ lệ tái phạm bằng không, hệ thống leo thang sẽ trở nên vô nghĩa. Việc Riot xây dựng một thang xử phạt leo thang cho thấy họ giả định rằng một phần người chơi sẽ quay lại hành vi cũ sau khi bị xử lý lần đầu.

Tầng thứ ba là tầng trừng phạt nặng. Với các hành vi mua bán tài khoản hoặc cố ý hạ hạng, hình phạt có thể lên đến khóa tài khoản vĩnh viễn. Đây là tầng áp dụng cho những hành vi mang tính thương mại rõ ràng nhất. Mua bán tài khoản là một giao dịch có tiền. Cố ý hạ hạng thường là bước chuẩn bị cho một giao dịch khác — hoặc là để tạo ra một tài khoản có thứ hạng thấp nhằm bán lại, hoặc là để tạo điều kiện cho việc cày thuê ở bậc thấp hơn. Riot đánh vào túi tiền của nền kinh tế ngầm, và đó là lựa chọn hợp lý.

Tầng thứ tư, và đây là tầng khiến tôi phải dừng lại lâu nhất, là tầng trách nhiệm liên đới. Theo mô tả, không chỉ tài khoản trực tiếp thao túng bị xử lý, mà tài khoản chính của người cày thuê và cả những đồng đội thường xuyên xếp hàng cùng họ cũng có thể bị xử lý. Đây là một bước mở rộng phạm vi đáng kể. Nó biến một hành vi cá nhân thành một rủi ro tập thể.

Tôi hiểu logic đằng sau quyết định này. Nếu bạn chỉ khóa tài khoản được cày thuê, người cày thuê sẽ tiếp tục tồn tại với tài khoản chính của họ. Họ chỉ mất một tài khoản phụ, thứ mà họ có thể tạo lại trong vài giờ. Bằng cách nhắm vào tài khoản chính, Riot làm tăng chi phí thực sự của hành vi cày thuê. Và bằng cách nhắm vào những đồng đội thường xuyên xếp hàng cùng, Riot tạo ra một áp lực xã hội — một dạng giám sát ngang hàng trong hệ thống.

Nhưng đồng thời, đây cũng là điểm dễ phát sinh lỗi nhất. Hãy tưởng tượng một người chơi bình thường, có một người bạn chơi chung thường xuyên. Người bạn đó, vì lý do nào đó, tham gia vào hành vi cày thuê. Người chơi bình thường không biết. Họ chỉ xếp hàng cùng nhau như mọi người bạn khác. Nếu hệ thống xử lý dựa trên tần suất xếp hàng, người chơi bình thường đó có thể bị cuốn vào mà không có bất kỳ cơ chế khiếu nại nào được mô tả rõ ràng.

Tôi đã thấy những trường hợp tương tự trong các hệ thống chống gian lận khác. Khi một hệ thống chuyển từ việc xử lý cá nhân sang xử lý theo nhóm, nó luôn đánh đổi một phần độ chính xác để lấy hiệu quả răn đe. Và phần độ chính xác bị mất đi thường rơi vào những người chơi không có khả năng tự bảo vệ mình tốt nhất.

Điều thú vị là Riot lại rất cẩn thận ở một điểm khác. Họ nói rõ rằng việc một người chơi tự tạo và tự vận hành một tài khoản phụ là hoạt động bình thường. Anti-Boost không nhắm vào sự tồn tại của tài khoản phụ. Nó nhắm vào ý định thao túng thứ hạng. Đây là một tiêu chuẩn dựa trên ý định, chứ không phải một tiêu chuẩn dựa trên hành vi bề mặt. Và tiêu chuẩn dựa trên ý định luôn khó thực thi một cách minh bạch hơn so với một quy tắc rõ ràng như một đường kẻ.

Khi một quy tắc được vẽ bằng một đường kẻ rõ ràng — ví dụ, cấm hoàn toàn việc sử dụng tài khoản phụ — thì cả người chơi và hệ thống đều biết chính xác đâu là giới hạn. Khi một quy tắc được xác định bằng ý định, thì cả hai bên đều phải diễn giải. Và bất cứ khi nào có diễn giải, sẽ có tranh chấp.

Trong thế giới của tôi, may mắn chỉ là phần dư chưa được giải thích. Và trong trường hợp này, phần dư đó là khả năng một người chơi bị xử lý sai. Tôi không nói rằng điều đó xảy ra thường xuyên. Tôi nói rằng hệ thống được thiết kế để chấp nhận một tỷ lệ sai số nhất định, và tỷ lệ đó không được công bố.

Hãy nói về khía cạnh dữ liệu. Con số 296.416 tài khoản là một con số lớn. Nhưng nó là một con số tự báo cáo. Riot vừa là bên phát hiện, vừa là bên xét xử, vừa là bên công bố. Không có bên thứ ba độc lập nào kiểm toán con số này. Đây không phải là một lời buộc tội. Đây là một đặc điểm cấu trúc của mọi hệ thống quản trị do nhà phát hành tự vận hành. Nhưng khi tôi phân tích dữ liệu, tôi phải phân loại nguồn. Và một con số tự báo cáo không có kiểm toán độc lập thuộc nhóm dữ liệu có độ tin cậy trung bình, không phải cao.

Điều quan trọng hơn nữa là con số này không có mốc so sánh. Nó là một tổng lũy kế. Với một tổng lũy kế, tôi không thể nói liệu hoạt động cày thuê đang tăng hay đang giảm. Tôi chỉ biết rằng có một lượng lớn tài khoản đã bị xử lý trong suốt một khoảng thời gian không được xác định rõ. Nếu tôi đọc con số này như một bằng chứng cho thấy 'Riot đang siết chặt hơn', thì tôi đang thêm vào dữ liệu một ý nghĩa mà dữ liệu không chứa.

Đây là một lỗi phân tích phổ biến. Một con số lớn tạo ra cảm giác về một xu hướng. Nhưng một con số lớn không phải là một xu hướng. Một xu hướng cần ít nhất hai điểm dữ liệu trong cùng một khung đo lường. Và trong trường hợp này, chúng ta chỉ có một điểm.

Tôi đã đếm từng khoảng trống trên sân khi đám đông biến mất. Trong bóng đá, tôi học được rằng điều quan trọng không chỉ là những gì được đếm, mà còn là những gì không được đếm. Trong trường hợp Anti-Boost, những gì không được đếm bao gồm: số lượng tài khoản bị xử lý oan, số lượng khiếu nại thành công, tỷ lệ tái phạm thực tế, thời gian trung bình từ khi hành vi xảy ra đến khi bị phát hiện, và phân bố hành vi theo khu vực và theo tựa game.

Đó là những khoảng trống dữ liệu. Và tôi luôn quan tâm đến những khoảng trống hơn là những gì đã được lấp đầy.

Bây giờ, hãy nói về một điểm mà ít người chú ý. Riot gộp chung VALORANT và League of Legends trong cùng một báo cáo thực thi. Về mặt quản trị, điều này hợp lý — cùng một nhà phát hành, cùng một hệ thống, cùng một triết lý. Nhưng về mặt phân tích, việc gộp hai tựa game có cấu trúc kinh tế khác nhau lại với nhau sẽ che khuất những động lực riêng biệt.

VALORANT là một game bắn súng chiến thuật. League of Legends là một game đấu trường trực tuyến nhiều người chơi. Áp lực leo hạng, nhu cầu cày thuê, và cách tổ chức thị trường tài khoản ở hai tựa game này không giống nhau. Trong một game bắn súng chiến thuật, kỹ năng cá nhân có thể tạo ra ảnh hưởng lớn hơn trong một số tình huống nhất định, khiến một tài khoản được cày thuê trở nên khó phát hiện hơn ở một số bậc. Trong một game đấu trường, tác động của một người chơi lên kết quả trận đấu phụ thuộc nhiều hơn vào sự phối hợp đồng đội, khiến các mô hình phát hiện dựa trên hành vi có thể khác đi.

Khi Riot báo cáo một con số gộp, họ đang che đi những khác biệt này. Và những khác biệt này chính là nơi tôi muốn tìm hiểu sâu nhất.

Tôi hiểu tại sao họ làm vậy. Một con số gộp lớn hơn, ấn tượng hơn, và dễ truyền thông hơn. Nhưng trong công việc của tôi, một con số gộp luôn là một dấu hiệu cho thấy có điều gì đó đang được đơn giản hóa.

Hãy chuyển sang góc nhìn phản trực giác. Phần lớn các bình luận mà tôi đọc được về Anti-Boost đều tập trung vào câu hỏi: liệu hệ thống này có hiệu quả không? Đó là một câu hỏi hợp lý. Nhưng tôi cho rằng đó là một câu hỏi sai. Câu hỏi đúng không phải là liệu Anti-Boost có hiệu quả hay không. Câu hỏi đúng là liệu hiệu quả của nó có bền vững hay không — trong một cuộc chạy đua mà một bên là hệ thống phát hiện tự động, và bên kia là những người chơi có động cơ tài chính để thích nghi.

Đây là bất đối xứng cốt lõi. Riot phải cải thiện hệ thống phát hiện của họ một cách liên tục để duy trì hiệu quả ở mức hiện tại. Những người cày thuê chỉ cần thay đổi phương pháp một lần để vô hiệu hóa một lớp phát hiện. Trong một cuộc chạy đua như vậy, bên phòng thủ luôn phải chạy nhanh hơn để giữ nguyên vị trí. Đây là một đặc điểm cấu trúc, không phải một thất bại tạm thời.

Tôi đã thấy mô hình này trước đây. Trong bóng đá, khi các hệ thống phòng ngừa chấn thương trở nên tốt hơn, các cầu thủ và đội bóng không ngừng tìm cách tối ưu hóa xung quanh chúng. Khi một quy tắc được ban hành, một thị trường mới xuất hiện để tìm cách lách quy tắc đó. Đây là hành vi của hệ thống, không phải hành vi của cá nhân.

Điều Riot thừa nhận — rằng họ đang cải thiện khả năng phát hiện ở cấp độ trận đấu, dựa trên các dấu hiệu hành vi — chính là một lời thú nhận rằng các phương pháp hiện tại chưa hoàn hảo. Nếu chúng hoàn hảo, bạn không cần phải cải thiện chúng.

Và đây là điểm phản trực giác thứ hai mà tôi muốn đưa ra. Một số nhà phân tích cho rằng việc Riot công bố con số lớn là một tín hiệu mạnh mẽ về quyết tâm. Tôi đọc nó theo cách khác. Việc công bố con số lớn trước tiên là một tín hiệu về uy tín. Nó cho người chơi và nhà đầu tư thấy rằng bảng xếp hạng đang được quản lý tích cực. Nhưng nó cũng đặt ra một kỳ vọng. Khi bạn công bố một con số, bạn đang tạo ra một tiêu chuẩn mà cộng đồng sẽ dùng để đo lường bạn trong tương lai.

Nếu lần công bố tiếp theo cho thấy con số tăng trưởng chậm hơn, hoặc nếu một vụ bê bối xử lý oan được công khai, câu chuyện 'siết chặt hơn' sẽ rất dễ bị đảo ngược. Đây là một cái bẫy đã được mở ra, và nó chỉ có thể được đóng lại bằng sự minh bạch cao hơn, không phải bằng một con số lớn hơn.

Mỗi bàn thắng là một mảnh ghép; tôi không xem bóng đá, tôi giải mã nó. Và trong esports, mỗi tài khoản được cày thuê là một mảnh ghép bị đặt sai chỗ trong bức tranh lớn. Vấn đề không nằm ở mảnh ghép đó. Vấn đề nằm ở việc liệu chúng ta có một hệ thống đủ tốt để loại bỏ nó trước khi nó làm lệch bức tranh hay không.

Hãy nói về khía cạnh mà tôi cho là ít được thảo luận nhất: giá trị tuyển trạm. Bảng xếp hạng sạch không chỉ là một bảng điểm. Nó là một công cụ tuyển dụng. Trong những năm qua, ngày càng nhiều tổ chức esports chuyên nghiệp tuyển trạm từ môi trường xếp hạng cao. Đây là một sự thay đổi lớn so với giai đoạn đầu của esports, khi các tuyển thủ thường được phát hiện qua các giải đấu cộng đồng hoặc qua mạng lưới cá nhân.

Khi việc tuyển trạm dựa trên bảng xếp hạng, tính toàn vẹn của bảng xếp hạng trở thành một tài sản trị giá hàng triệu đô la. Một tài khoản được cày thuê lên hạng cao không chỉ ảnh hưởng đến những người chơi khác trong trận. Nó có thể chiếm một suất trong một buổi tuyển trạm. Và tất cả những gì một học viện cần là một vài sai số trong quy trình của họ để thất bại trong việc tìm ra tài năng thực sự.

Đây là tác động truyền dẫn mà tôi gọi là hiệu ứng tầng dưới. Tôi thấy nó rõ nhất ở các khu vực có mật độ người chơi cao, nơi bảng xếp hạng có giá trị biểu tượng lớn và thị trường tài khoản hoạt động mạnh. Ở những khu vực đó, một bảng xếp hạng không sạch sẽ đẩy chi phí tuyển trạm lên cao, vì các tổ chức phải thêm một lớp xác minh mà trước đây họ không cần.

Tôi từng nói chuyện với một huấn luyện viên học viện tại một khu vực có hệ thống xếp hạng phát triển mạnh. Anh ấy nói với tôi rằng anh đã ngừng tin vào thứ hạng từ hai năm trước. Anh chỉ dùng các chỉ số trong các trận đấu có tổ chức, và chỉ dùng thứ hạng như một bộ lọc ban đầu rất lỏng. Tôi hỏi tại sao. Anh ấy trả lời rằng anh không có thời gian để xác minh từng tài khoản. Tôi hiểu câu trả lời đó. Bởi vì tôi cũng đã từng ở trong tình huống tương tự.

Tôi không tin vào cảm hứng – tôi tin vào sai số chuẩn. Và sai số chuẩn trong bảng xếp hạng trực tuyến đã tăng lên theo thời gian. Đây không phải là một ý kiến. Đây là một quan sát từ những dữ liệu mà tôi thu thập được. Khi bạn thêm một biến số mới vào một hệ thống đo lường mà không loại bỏ nó, độ chính xác của toàn bộ hệ thống sẽ giảm. Việc cày thuê là một biến số như vậy.

Bây giờ hãy nói về một khía cạnh khác mà tôi cho là quan trọng nhưng ít được thảo luận: mối liên hệ giữa cày thuê và các thị trường xám khác. Trong phân tích của mình, tôi luôn tách biệt hai thứ: hành vi cá nhân và động lực thị trường. Hành vi cá nhân là một người chơi quyết định cày thuê tài khoản cho một người khác. Động lực thị trường là hệ thống các giao dịch biến hành vi đó thành một dịch vụ có giá.

Khi một dịch vụ có giá, nó sẽ tạo ra một chuỗi cung ứng. Người cày thuê ở trên cùng. Người bán tài khoản ở giữa. Người mua ở dưới cùng. Và xung quanh đó là các nền tảng trung gian, các kênh thanh toán, và đôi khi là các mối liên hệ với các hoạt động cá cược. Mỗi lớp trong chuỗi này đều có một động lực kinh tế riêng.

Khi Riot tấn công vào tầng mua bán tài khoản với hình phạt khóa tài khoản vĩnh viễn, họ đang tấn công vào một mắt xích cụ thể của chuỗi. Đây là một chiến lược hợp lý, vì nó nhắm vào nơi có dòng tiền rõ ràng nhất. Nhưng nó cũng có một hạn chế. Nếu bạn chặn một mắt xích, chuỗi cung ứng sẽ tìm cách tái cấu trúc. Các giao dịch sẽ chuyển sang các kênh khó phát hiện hơn. Các giao dịch sẽ trở nên phi tập trung hơn. Và mỗi lần tái cấu trúc, hệ thống phát hiện lại phải bắt đầu lại từ đầu.

Tôi coi đây là một mô hình có thể dự đoán được. Tôi đã thấy nó trong nhiều ngành công nghiệp khác nhau. Không có gì đặc biệt về esports. Điều duy nhất đặc biệt là tốc độ. Esports thay đổi nhanh hơn nhiều ngành khác, và điều đó có nghĩa là chu kỳ tái cấu trúc cũng diễn ra nhanh hơn.

Bây giờ, tôi muốn quay lại một câu hỏi quan trọng về quản trị. Riot vừa là bên đặt ra quy tắc, vừa là bên phát hiện vi phạm, vừa là bên xét xử, và vừa là bên công bố kết quả. Không có cơ quan khiếu nại độc lập nào được mô tả. Đây là một mô hình tập trung quyền lực hoàn toàn trong tay nhà phát hành.

Tôi không nói rằng mô hình này sai. Trong nhiều trường hợp, đây là mô hình hiệu quả nhất, vì nó cho phép phản ứng nhanh và nhất quán. Nhưng nó cũng có một điểm yếu cấu trúc. Khi không có kiểm tra độc lập, chất lượng của hệ thống phụ thuộc hoàn toàn vào chất lượng nội bộ của nhà phát hành. Và chất lượng nội bộ không thể được đánh giá từ bên ngoài.

Trong các ngành công nghiệp khác, khi một thực thể kiểm soát cả việc đặt ra quy tắc và việc thực thi, người ta thường thiết lập các cơ chế kiểm tra và cân bằng. Trong esports, các cơ chế này chưa trưởng thành. Và tôi cho rằng đây là một khoảng trống cần được lấp đầy khi ngành công nghiệp tiếp tục phát triển.

Hãy để tôi đưa ra một dự đoán cụ thể. Tôi dự đoán rằng trong vòng 12 đến 24 tháng tới, chúng ta sẽ thấy ít nhất một vụ tranh cãi công khai về việc xử lý oan trong một hệ thống chống gian lận của một nhà phát hành lớn. Không nhất thiết là Riot. Nhưng là một nhà phát hành lớn. Lý do là vì khi các hệ thống tự động ngày càng mở rộng quy mô, chúng ngày càng dễ mắc lỗi ở các biên — những trường hợp không điển hình, những người chơi không thuộc mô hình chuẩn. Và những lỗi đó sẽ trở thành công khai khi cộng đồng ngày càng nhạy cảm với các vấn đề công bằng.

Tôi đưa ra dự đoán này dựa trên một nguyên tắc đơn giản. Khi một hệ thống tự động mở rộng quy mô, tỷ lệ lỗi tuyệt đối của nó sẽ tăng lên, ngay cả khi tỷ lệ lỗi tương đối giảm xuống. Đây là toán học cơ bản. Và nó có nghĩa là những vụ xử lý oan chắc chắn sẽ xảy ra.

Bây giờ, hãy nói về điều mà tôi cho là quan trọng nhất trong toàn bộ phân tích này. Anti-Boost, xét cho cùng, là một khoản đầu tư vào niềm tin. Riot đang chi tiền để bảo vệ tính toàn vẹn của một sản phẩm. Sản phẩm đó không phải là một trò chơi cụ thể. Sản phẩm đó là cơ chế xếp hạng — thứ mà người chơi tin tưởng để đo lường kỹ năng của họ.

Khi niềm tin vào cơ chế xếp hạng bị xói mòn, người chơi sẽ rời bỏ. Họ không rời bỏ một cách ồn ào. Họ chỉ ngừng chơi các trận đấu xếp hạng. Họ chuyển sang chơi các chế độ khác. Số lượng người chơi hoạt động hằng ngày giảm. Và khi số lượng người chơi hoạt động hằng ngày giảm, toàn bộ hệ sinh thái esports — từ tuyển trạm đến tài trợ — đều bị ảnh hưởng.

Đây là lý do tôi coi Anti-Boost không chỉ là một hệ thống chống gian lận. Nó là một phần của cơ sở hạ tầng. Và cơ sở hạ tầng luôn ít được chú ý hơn so với những gì nó hỗ trợ. Bạn không nhìn thấy nền móng của một tòa nhà. Bạn chỉ nhìn thấy tòa nhà.

Nhưng khi nền móng yếu đi, tòa nhà vẫn có thể đứng vững trong một thời gian. Đó là điều nguy hiểm. Sự suy yếu của cơ sở hạ tầng luôn có độ trễ. Bạn không thấy nó trong quý này. Bạn thấy nó sau vài năm, khi số liệu đã thay đổi quá nhiều để có thể quay lại.

Tôi đã thấy điều này xảy ra với các hệ thống xếp hạng khác trong quá khứ. Một hệ thống bắt đầu với một bảng xếp hạng sạch. Sau đó, nó xuất hiện các lỗ hổng nhỏ. Sau đó, các lỗ hổng đó được khai thác. Sau đó, một thế hệ người chơi mới coi các lỗ hổng đó là bình thường. Và đến khi nhà phát hành nhận ra, họ phải xây dựng lại từ đầu.

Đây là lý do tôi đánh giá cao việc Riot chủ động can thiệp. Không phải vì tôi tin rằng hệ thống của họ hoàn hảo. Mà vì tôi tin rằng việc can thiệp sớm luôn rẻ hơn việc xây dựng lại.

Hãy quay lại với câu hỏi về tương lai. Riot nói rằng họ sẽ mở rộng Anti-Boost và bổ sung khả năng phát hiện dựa trên các dấu hiệu hành vi ở cấp độ trận đấu. Đây là một hướng đi hợp lý về mặt kỹ thuật. Nhưng nó cũng mở ra một câu hỏi về quyền riêng tư và dữ liệu. Phát hiện hành vi ở cấp độ trận đấu đòi hỏi phải phân tích các mẫu chuyển động, thời gian phản ứng, và các chỉ số vi mô khác. Những dữ liệu này có thể được sử dụng để cải thiện hệ thống. Nhưng chúng cũng có thể được sử dụng cho các mục đích khác.

Đây là một chủ đề mà tôi cho rằng sẽ trở nên quan trọng hơn trong tương lai. Khi các hệ thống phát hiện ngày càng tinh vi, ranh giới giữa việc phát hiện gian lận và việc giám sát người chơi sẽ ngày càng mờ nhạt. Và khi ranh giới đó mờ nhạt, chúng ta cần một cuộc thảo luận công khai về nơi chúng ta muốn vẽ đường.

Tôi nói điều này không phải để chỉ trích Riot. Tôi nói điều này vì tôi tin rằng mọi hệ thống quản trị đều cần được thảo luận công khai để duy trì tính chính đáng của nó. Một hệ thống không được thảo luận sẽ trở nên xa rời thực tế. Và một hệ thống xa rời thực tế sẽ mất đi sự tin tưởng của những người mà nó phục vụ.

Hãy nói về các biến số cần theo dõi trong tương lai. Tôi có một danh sách gồm năm biến số mà tôi sẽ theo dõi để đánh giá hiệu quả thực sự của Anti-Boost.

Biến số thứ nhất là sự xuất hiện của một con số so sánh. Nếu Riot công bố một con số mới trong tương lai, và chúng ta có thể so sánh nó với con số hiện tại trong cùng một khung thời gian, chúng ta có thể bắt đầu nói về xu hướng. Đây là biến số quan trọng nhất, vì nó chuyển chúng ta từ việc đo lường một trạng thái sang việc đo lường một quá trình.

Biến số thứ hai là sự xuất hiện của một vụ tranh cãi công khai về việc xử lý oan. Nếu điều này xảy ra, nó sẽ kiểm tra độ tin cậy của tiêu chuẩn dựa trên ý định. Một hệ thống chỉ được đánh giá cao khi nó chịu được áp lực. Và áp lực lớn nhất đối với một hệ thống xử phạt là sự phản đối của cộng đồng khi họ cảm thấy bất công.

Biến số thứ ba là sự làm rõ của Riot về ngưỡng xếp hàng cùng. Đây là một biến số cụ thể. Nếu Riot công bố một ngưỡng rõ ràng — ví dụ, một số lần xếp hàng nhất định trong một khoảng thời gian nhất định — thì rủi ro vượt quá sẽ giảm. Nếu họ giữ ngưỡng đó không xác định, rủi ro sẽ tồn tại.

Biến số thứ tư là sự thích nghi của những người cày thuê. Đây là biến số đối lập. Nếu chúng ta thấy các hình thức vi phạm mới xuất hiện, điều đó có nghĩa là cuộc chạy đua đang tiếp diễn. Nếu chúng ta thấy số lượng vi phạm giảm xuống một cách bền vững, điều đó có thể có nghĩa là hệ thống đang hiệu quả — hoặc có thể có nghĩa là những người vi phạm đã chuyển sang các kênh không được đo lường.

Biến số thứ năm là sự so sánh giữa các nhà phát hành. Nếu các nhà phát hành khác bắt đầu công bố dữ liệu tương tự, chúng ta có thể đặt con số của Riot vào một bối cảnh rộng hơn. Một con số chỉ có ý nghĩa khi có một con số khác để so sánh.

Năm biến số này tạo thành một công cụ. Tôi sẽ không cố gắng đưa ra một dự đoán về việc Anti-Boost sẽ thành công hay thất bại. Đó không phải là công việc của tôi. Công việc của tôi là theo dõi các biến số, và điều chỉnh mô hình của mình khi dữ liệu mới xuất hiện.

Trong trường hợp này, mô hình của tôi có một giả định trung tâm. Giả định đó là: trong bất kỳ hệ thống xếp hạng nào, luôn tồn tại một tỷ lệ tối thiểu các tài khoản bị thao túng thứ hạng. Tỷ lệ này không thể bằng không, vì luôn có chi phí để duy trì một hệ thống sạch, và luôn có lợi ích để thao túng hệ thống. Câu hỏi không phải là làm thế nào để đưa tỷ lệ đó về không. Câu hỏi là làm thế nào để giữ nó ở một mức mà hệ thống vẫn có thể hoạt động đúng chức năng.

Đây là một sự thay đổi trong cách đặt câu hỏi. Và tôi cho rằng đó là sự thay đổi cần thiết.

Đức rời World Cup không phải vì Hàn Quốc, mà vì những cú sút không trúng mục tiêu. Trong trường hợp của Anti-Boost, thất bại — nếu có — sẽ không đến từ việc hệ thống không đủ mạnh. Nó sẽ đến từ việc hệ thống không đo lường được những gì nó cần đo lường. Và điều đó không thể được giải quyết bằng cách thêm nhiều lệnh cấm hơn. Nó chỉ có thể được giải quyết bằng cách xây dựng một hệ thống đo lường tốt hơn.

Bây giờ, hãy nói về một khía cạnh mà tôi cho là sẽ trở nên quan trọng trong tương lai gần. Đó là mối quan hệ giữa Anti-Boost và các hệ thống giải đấu chuyên nghiệp. Trong phân tích của tôi, tôi tách biệt hai lĩnh vực này. Một bên là bảng xếp hạng trực tuyến. Một bên là các giải đấu có tổ chức. Nhưng hai lĩnh vực này không hoàn toàn tách biệt.

Nhiều tuyển thủ chuyên nghiệp xuất phát từ bảng xếp hạng trực tuyến. Họ leo hạng, họ được phát hiện, họ được mời thử việc, và họ trở thành tuyển thủ chuyên nghiệp. Nếu bảng xếp hạng trực tuyến bị ô nhiễm, hệ thống tuyển trạm — vốn là cửa ngõ vào hệ thống chuyên nghiệp — cũng bị ảnh hưởng.

Đây là một mối liên hệ gián tiếp, nhưng nó là một mối liên hệ thực tế. Và tôi cho rằng nó sẽ trở nên rõ ràng hơn khi ngày càng nhiều tổ chức chuyên nghiệp phụ thuộc vào dữ liệu xếp hạng để xây dựng đội hình của họ.

Hãy để tôi đưa ra một ví dụ cụ thể. Giả sử một đội tuyển cần tuyển một người chơi ở một vị trí cụ thể. Họ tìm kiếm trong bảng xếp hạng cao. Họ tìm thấy một tài khoản có các chỉ số tốt. Họ mời người chơi đó đến thử việc. Người chơi đó không đáp ứng được kỳ vọng. Tại sao? Vì tài khoản đó được cày thuê, và người chơi thực sự không có kỹ năng ở mức đó. Đây không phải là một tình huống giả định. Đây là một tình huống mà tôi biết đã xảy ra nhiều lần.

Mỗi lần điều này xảy ra, đội tuyển đó mất một khoản đầu tư. Và theo thời gian, họ mất niềm tin vào hệ thống tuyển trạm dựa trên bảng xếp hạng. Khi niềm tin bị mất, họ chuyển sang các phương pháp tốn kém hơn — các trại tuyển trạm, các giải đấu trẻ, các mạng lưới cá nhân. Điều này đẩy chi phí tuyển trạm lên cao. Và chi phí cao hơn có nghĩa là ít đội tuyển có thể cạnh tranh hơn.

Đây là một tác động truyền dẫn mà tôi gọi là hiệu ứng chi phí tăng dần. Một vấn đề nhỏ ở tầng cơ sở có thể dẫn đến một thay đổi cấu trúc ở tầng trên cùng. Đó là cách các hệ thống phức tạp hoạt động.

Tôi đã dành nhiều năm để phân tích các chỉ số trong bóng đá. Và một trong những bài học quan trọng nhất mà tôi học được là: các chỉ số không tồn tại trong một chân không. Chúng tồn tại trong một bối cảnh. Khi bạn phân tích một chỉ số, bạn phải hiểu bối cảnh mà nó được sinh ra. Nếu bạn không hiểu bối cảnh, bạn có thể đưa ra kết luận sai ngay cả với dữ liệu đúng.

Trong trường hợp Anti-Boost, bối cảnh là một ngành công nghiệp đang phát triển nhanh chóng, nơi các hệ thống quản trị chưa theo kịp tốc độ tăng trưởng. Đây là một bối cảnh quan trọng. Nó có nghĩa là các giải pháp sẽ không hoàn hảo. Nó có nghĩa là sẽ có những sai sót. Và nó có nghĩa là chúng ta cần một thái độ thực tế về những gì có thể đạt được trong ngắn hạn.

Nhưng nó cũng có nghĩa là chúng ta cần một thái độ nghiêm túc về những gì cần đạt được trong dài hạn. Việc bảo vệ tính toàn vẹn của một hệ thống xếp hạng không phải là một vấn đề kỹ thuật. Nó là một vấn đề xây dựng thể chế. Và việc xây dựng thể chế đòi hỏi thời gian, sự minh bạch, và một cam kết dài hạn.

Tôi không biết liệu Riot có cam kết đó hay không. Tôi chỉ biết rằng họ đã bắt đầu. Và tôi biết rằng việc bắt đầu luôn là phần dễ nhất.

Phần khó nhất là phần tiếp theo. Phần duy trì. Phần cải thiện. Phần đối mặt với những phản hồi, những chỉ trích, và những trường hợp ngoại lệ. Đó là phần mà các hệ thống quản trị thực sự được kiểm tra.

Trong thế giới của tôi, một hệ thống chỉ được đánh giá cao khi nó hoạt động dưới áp lực. Bất kỳ hệ thống nào cũng có thể hoạt động tốt trong điều kiện lý tưởng. Nhưng điều kiện lý tưởng không phải là nơi các hệ thống được sử dụng.

Vậy điều gì sẽ xảy ra tiếp theo? Tôi sẽ theo dõi. Tôi sẽ ghi chép. Tôi sẽ điều chỉnh mô hình của mình khi dữ liệu mới xuất hiện. Và tôi sẽ đợi xem liệu con số tiếp theo của Riot có phải là một tổng lũy kế khác, hay là một bước tiến thực sự trong việc đo lường.

Đó là cách tôi làm việc. Tôi không đưa ra phán xét. Tôi đưa ra một khung phân tích.

Và câu hỏi tôi để lại cho người đọc không phải là liệu Anti-Boost có hiệu quả hay không. Câu hỏi tôi để lại là: nếu bạn là một tuyển trạm viên phụ thuộc vào bảng xếp hạng, bạn sẽ thay đổi quy trình của mình như thế nào khi biết rằng con số 296.416 vẫn chỉ là một phần của câu chuyện?

Tôi không tin vào cảm hứng – tôi tin vào sai số chuẩn. Và sai số chuẩn trong bảng xếp hạng trực tuyến là thứ mà tôi sẽ tiếp tục đo lường. Không phải vì tôi muốn chứng minh một quan điểm. Mà vì tôi tin rằng những gì không được đo lường sẽ không thể được cải thiện.